İstanbul sokaklarında dış çekim günü nasıl geçer?

Sabah altı buçuk, Üsküdar'da sahile yakın dar bir sokak. Elimde iki termos, çantamda yedek çoraplar, yanımda yarı uykulu iki çocuk. Bizim ilk İstanbul dış çekim günümüz böyle başlamıştı. O sabah kafamda bir sürü soru vardı ve kimseye sormaya cesaret edemiyordum. Sonradan gördüm ki setlere ilk kez gelen velilerin de yetişkin oyuncuların da aklındaki sorular aşağı yukarı aynı. Ben de o soruları, kendi yaşadığım küçük anlarla cevaplamaya çalıştım.

Çağrı saati neden bu kadar erken veriliyor?

Çünkü sokak, ekibin kendi stüdyosu değil. Çekim izinleri çoğu zaman belli saat aralıkları için alınıyor. Trafik başlamadan araçların park edilmesi, kameranın ve ışığın kurulması gerekiyor. Gün ışığı da ayrı bir mesele; sahne sabah ışığında başladıysa öğleden sonraya sarkmasın diye herkes saatle yarışıyor.

İlk çekimimizde çağrı 06.30'daydı, kamera ilk kez dokuza doğru döndü. Bunu bilmiyordum ve çocuklara alelacele kahvaltı yaptırıp hazır bekletmiştim. Oysa o ilk iki üç saat ekibin kurulum saatiymiş. Şimdi çağrı saatinde mutlaka orada oluyorum ama vardığımız an çekime girecekmişiz gibi gergin durmuyorum. Kahvaltıyı da yanımızda götürüyorum, sokakta bir simit bir peynir, çocuklar daha keyifli yiyor.

Sete varınca ilk kiminle konuşuluyor?

Genellikle sizi bir yapım asistanı ya da oyuncu ve set oyuncusu koordinasyonuna bakan biri karşılıyor. Elindeki listeden isminizi buluyor, kimliğinizi soruyor. Çocukla gelmişseniz velinin kim olduğu, gerekli izinler ve belgeler orada bir kez daha kontrol ediliyor. Bu yüzden kimlikleri ve ajansın ya da yapımın istediği evrakları evden çıkmadan çantaya koymak gerekiyor; kaldırımın ortasında belge aramak hiç keyifli değil.

Ardından kostüm ve makyaj geliyor. Dış çekimde bunlar çoğu zaman bir karavanda, kiralanmış bir dükkânda ya da bir apartmanın giriş katında oluyor. Kızımın saçı bir keresinde mahalle berberinin bekleme koltuğunda yapılmıştı. Kimse yadırgamadı, İstanbul'da bu tür şeyler olağan.

İstanbul dış çekim gününde bekleme nasıl geçiyor?

Dürüst olayım, günün büyük kısmı beklemekle geçiyor. Bekleme alanı bazen bir kafenin arka masaları, bazen kaldırıma dizilmiş birkaç tabure. Mahalleli merakla bakıyor, ara ara biri yaklaşıp ne çekildiğini soruyor. Bir keresinde balkondan bir teyze bize çay uzatmıştı; oğlum hâlâ o günü anlatır.

Bekleme uzayınca çocuklar sıkılıyor. Ben yanımda boyama defteri, küçük bir kitap ve ses çıkarmayan kart oyunları taşıyorum. Telefon ve tablet işe yarıyor ama şarj çabuk bitiyor; taşınabilir şarj aleti çantanın daimi sakini oldu. Kıyafette tek kuralım katman. Sahil kenarında sabah rüzgâr insanın içine işliyor, öğlene doğru güneş bastırıyor. İnce bir hırka, yağmurluk ve yedek çorap, şehrin dakikada değişen havasında bizi çok kurtardı.

Yemek, mola ve tuvalet işi nasıl çözülüyor?

Çoğu yapım öğle yemeği veriyor ama saatini önceden bilmek zor. Çekim akışına göre yemek bir saat öne ya da arkaya kayabiliyor. Bu yüzden yanımızda su, meyve, kraker gibi dökülmeyen atıştırmalıklar oluyor. Aç bir çocukla sette beklemek kimseye iyi gelmiyor.

Tuvalet ise dış çekimin en az konuşulan ama en çok dert edilen konusu. Bazen karavan oluyor, bazen ekip yakındaki bir kafeyle anlaşmış oluyor. Vardığınız anda nereyi kullanabileceğinizi sorun. Sahne arasında acil bir ihtiyaç çıktığında nereye koşacağınızı bilmek büyük rahatlık.

Çekim başlayınca sokakta neler oluyor?

Kamera dönmeye hazır olduğunda ekip yayaları birkaç dakikalığına durduruyor, motosikletlerin geçmesini bekliyor, herkesten sessizlik istiyor. Sonra kısa bir çekim, ardından yine bekleme. Martı sesi, uzaktan geçen bir vapurun düdüğü ya da bir korna yüzünden aynı sahne defalarca tekrarlanabiliyor. Bu kimsenin hatası değil, sokakta çalışmanın doğası.

Kızım bir sahnede fırının önünden yürüyüp köşeyi dönüyordu. O kısa yürüyüşü yedi kez yaptı ve her seferinde aynı noktadan, elindeki poşeti aynı elinde tutarak başlaması gerekti. Buna devamlılık diyorlar; sahneler farklı açılardan çekilip sonra birleştirildiği için saçın, kıyafetin, eldeki eşyanın her tekrarda aynı kalması gerekiyor. Ben de çocuğumun saçına ya da yakasına kendi kafama göre dokunmamayı orada öğrendim. Düzeltilmesi gereken bir şey görürsem ilgili kişiye söylüyorum.

Çocuklarla gittiğimde nelere özellikle dikkat ediyorum?

Velinin sette çocuğunun yanında olması pazarlık konusu değil. Çocuğu bırakıp bir işe uğramak, uzaktaki bir arabada beklemek olmaz. Ben her zaman onu görebileceğim bir yerde duruyorum.

Çocukların okul ve dinlenme hakkı da bizim için öncelik. Okul günlerine denk gelen çekimleri ajansla önceden konuşuyorum, çalışma ve mola saatlerinin nasıl planlandığını soruyorum. Bir gün oğlum öğleden sonra iyice yorulmuştu, sorumlu kişiye bunu açıkça söyledim ve kısa bir mola verdiler. Her seferinde istediğiniz olmayabilir ama çocuğunuzun durumunu dile getirmek sizin işiniz. Çocuğun da istemediğinde bunu söyleyebileceğini bilmesi gerekiyor; zorla tutulan bir çocuk zaten kamerada da mutsuz görünüyor.

Gün bitince ne yapılıyor?

Bitiş saatini tahmin etmek neredeyse imkânsız. Son çekim dendiğinde bile o son çekim bir buçuk saat sürebiliyor. Dönüşü buna göre planlamak lazım; akşam trafiğine kalacaksanız vapur ya da metro gibi seçenekleri önceden düşünmek iyi oluyor.

Ayrılmadan önce kostümler iade ediliyor, varsa imzalanacak belgeler imzalanıyor. Ödeme, sözleşmede ya da ajansla yaptığınız anlaşmada yazan takvime göre yapılıyor; set günü elden para beklemek doğru değil, aklınıza takılan bir şey olursa ajansınıza sorun.

Benim küçük bir alışkanlığım var: eve dönünce telefonun not kısmına o günü yazıyorum. Kaçta çağrıldık, kaçta bitti, neyi unuttum, neye ihtiyacımız oldu. Bir sonraki çekimde çanta o notlara göre hazırlanıyor. Siz de deneyin; ikinci İstanbul dış çekim gününüz ilkinden çok daha sakin geçecek.

Sık sorulan sorular

Dış çekime kendi kıyafetlerimle mi gitmeliyim?

Çoğu zaman kostüm ekibi önceden ne giyileceğini söyler, bazen de kendi kıyafetlerinizden birkaç seçenek getirmeniz istenir. Logolu ve çok desenli parçalar kamerada sorun çıkarabildiği için genellikle düz renkler tercih edilir. Ne istendiğinden emin değilseniz bir gün önce ajansınıza sorun.

Yağmur yağarsa çekim iptal olur mu?

Duruma göre değişir. Bazı sahneler yağmura rağmen sürdürülür, bazen plan değişir ya da çekim ertelenir. Haber genellikle ajans ya da yapım üzerinden gelir, bu yüzden çekim sabahı telefonunuzu açık tutun.

Sette fotoğraf çekip sosyal medyada paylaşabilir miyim?

Çoğu yapım, yayından önce set fotoğraflarının paylaşılmasını istemez ve bazen sözleşmede bununla ilgili bir madde bulunur. Kendinizin ya da çocuğunuzun hatıra fotoğrafını çekmeden önce ilgili kişiye sormak en doğrusu.

Hazırsanız başvuru formunu doldurabilirsiniz. Bu konudaki diğer yazılar için Dizi Castingi kategorisine göz atabilirsiniz.